31 oktober 1944, de avond vóór de invasie van Walcheren, nog avondmaal. Doorgaans kwamen er in een kerkdienst zo’n 20 à 30 man. Deze dienst werd bijgewoond door zo’n 800 man. Vóór de strijd tegen de tirannie zochten zij even naar meer dan het “zijn”. In de herdenkingsdienst van 6 november 1994 in de Sint Jacobskerk van de invasie op 1 november 1944 werden de stola, de beker en de schaal, die toen zijn gebruikt, aan de kerk geschonken.
Zoon Flip Feij: “In moeders levensverhaal speelt de Tweede Wereldoorlog een allesbepalende rol. In de crisisjaren werd ze van haar lagere school in Meppel gerukt om met haar ouders, broers en zussen naar Vlissingen te verhuizen omdat vader bij scheepswerf De Schelde aan het werk kon. Hij was metaaldraaier van beroep maar bij de firma Huisman in Meppel kon hij niet meer uit de voeten. Eind oktober 1937 stapten ze met z’n zevenen op de trein naar Vlissingen, een soort Beloofde Land, zodat mijn opa z’n gezin bij zich had en op 1 november op de scheepswerf kon beginnen. Het verhaal gaat verder: in mei 1940 begint de oorlog, die mijn moeder dus grotendeels in Vlissingen zal meemaken. Er is een boek over te schrijven. Nu de novembermaand van 2019 dichterbij komt en menigeen het in Zeeland en ver daarbuiten heeft over de Slag om de Schelde in 1944, die als bijvangst de bevrijding van Walcheren bewerkstelligde, laat ik hier de desbetreffende pagina’s uit het boek van mijn moeder volgen. Ze heeft uit haar eigen geheugen geput, zoals dat vroeger ging. We vallen er middenin:”
Lees verder:
Geboren uit Nederlandse ouders, maar opgegroeid, in het Nazi-Rijk. Op 16-jarige leeftijd wilde hij terug naar Nederland en varen bij de koopvaardij. Toen de oorlog uitbrak, voer Jaap Bothe op zee. Hij was ooggetuige van het uitbranden en zinken van de Graf von Spee (Montevideo 1939). Op de thuisreis was hij getuige van de hel van Duinkerken. De vuurrode hemel en de drijvende lijken in zee.
Niets belette hem om zich in de Julianakazerne, in het Canadese Stratford, als oorlogsvrijwilliger te melden. Daar kreeg hij gedurende 6 weken zijn militaire basistraining. Toen was hij rijp voor Engeland. In de eerste helft van 1942 kwam hij in Wolverhampton, bij de Prinses Irene Brigade.
Lees verder:
De Westerschelde is één van de zwaarst en felst bevochten wateren van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verhalen van deze vijf loodsen hieronder getuigen hiervan.
Hein Koning: Terugkeer uit de hel
Hendrik Willemse: Vlucht naar Engeland
Bram van den Broeke: Een onbuigzame Loods
Niek Macare: 5 jaar gebroken gezin
Adri But: Loods in oorlogstijd
Dit is het achtste deel van de serie waarin Zeeuwse ooggetuigen ter gelegenheid van 75 bevrijding verhalen over hun leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vandaag vertelt Frans Bukkens (1937) over zijn jeugdjaren in Vlissingen. ” Bij de bevrijding was alles kapot, daar kun je geen voorstelling van maken. En de halve stad stond ook nog een onder water.”
Frans Bukkens wijst naar een plint in de gang. Precies, daar op die plek is er een granaatscherf naar binnen. gedrongen. Hij wil maar zeggen: zo dichtbij kwam het oorlogsgeweld in Vlissingen.
Lees verder:
‘Deze bladzijdes zijn door Pieter van Belle geschreven, niet als gewoon verhaal, maar als een herinnering van mijn gezin gedurende de vreselijke jaren 1940-45.
Lees het hele dagboek van Pieter van Belle:
Het is dag twee van de invasie. Op het strand van Breskens wacht de uit Winnipeg afkomstige luitenant Jack Donoghue op de dingen die komen gaan. Hij wordt vergezeld door twee Britse oorlogscorrespondenten , die hij naar de overkant zal begeleiden.
Wanneer een alligator-tank uit het water kruipt en zijn loopplank neerlaat, lopen enkele Britse gewonden uit het voertuig. Daarna volgen soldaten en burgers, gedragen op brancards.
Lees hieronder verder.
Middelburger Dook Kopmels was ontroerd en gevleid toen hij hoorde dat de Vlissingse burgemeester de passage uit zijn vaders oorlogsherinneringen had gebruikt tijdens zijn herdenkingsrede op 4 mei. Nu het boekje met zijn vaders herinneringen, aangevuld met Dooks eigen familieherinneringen, klaar is, overhandigt hij burgemeester Bas van den Tillaar maandag 17 mei graag een exemplaar.
Na dat op 4 september 1944 Antwerpen was bevrijd, benadrukte Eisenhower de noodzaak om de toegang tot de haven van Antwerpen vrij te maken. Montgomery had echter andere plannen. Op 16 oktober kreeg Montgomery het bevel om de Westerschelde vrij te maken. Zo’n 100 mijnenvegers klaarden de klus. Op 28 november 1944 konden de eerste geallieerde schepen aanmeren in de haven van Antwerpen. De Nederlandse tanker “Ondina” kreeg de eer om de eerste tanker te zijn, die olie naar Antwerpen bracht. Deze olie was bestemd voor de troepen in de omgeving van Aken. Deze tanker kreeg deze eer in verband met haar verrichtingen in de Indische Oceaan op 11 november 1942.
De bevrijding in 1944 en 1945 was een groots feest in een chaotische wereld. Canadezen, Britten, Fransen, ze werden innig onthaald. Nu, 75 jaar later, zijn er duizenden ‘oorlogskinderen’ die niet weten wie hun vader is. Middelburger Adri Goedegebuure is één van hen. De nieuwste dna- onderzoekmethodes brachten hem naar Frankrijk, Bretagne.
Adri houdt de rechterhand op zijn hart. Hij staat bij een graf op de begraafplaats van Le Cloître-Pleyben, een plaatsje helemaal in de neus van Bretagne. Familie Madec en Marcel Madec, de namen zijn in het marmer gebeiteld. ‘Nou pa, na 75 jaar sta ik hier, met gemengde gevoelens. Dat ik dit nog mag meemaken’.
Het is de pakkende slotscène van de televisiedocumentaire 2DOC: Oorlogskinderen die maandag 4 mei op NPO2 wordt uitgezonden. Adri Goedegebuure is daarin één van de vier oorlogs- kinderen die via dna-onderzoekop zoek gaan naar hun onbekende vader.
Oorlogskinderen. Er zijn in Ne- derland tijdens of kort na de Tweede Wereldoorlog zo’n 20.000 kinderen verwekt door Duitse of geallieerde soldaten. Na driekwart eeuw weten velen van hen nog steeds niet wie hun vader is. Ze worden oorlogskinderen ge- noemd.
Adri Goedegebuure is één van de oorlogskinderen. Hij werd ge- boren op 11 december 1945 in Mid- delburg, Lange Noordstraat 54. In de documentaire bezoekt hij het huis. De deurknop blijkt nog het- zelfde. Het gezin Goedegebuure woonde op de eerste en tweede verdieping, oma had de begane grond tot haar beschikking. Wij bezoeken Adri in Breda. Daar is hij sinds 2003 thuis in de wijk Prin- cenhage, met zijn tweede vrouw Lidy. ,,Wij woonden bij oma in”, zegt Adri, ,,toen bestond die term nog niet, maar ik denk dat je het een vorm van mantelzorg kunt noemen.”
Lees verder in het document hieronder!